DÜNYA NEREYE DOĞRU GİDİYOR?

Mustafa K. Topaloğlu

topaloglumustafa@hotmail.com

Teknolojinin, rahatın ve konforun her çeşidini sınırsızca yaşıyoruz. Bir tarafta “felaket tellallığı” yapanlar, diğer tarafta “haline şükredenler…”

Günümüzde sevaplarla günahlar birbirine karışmış durumda. Herkes yaptıklarını haklı görebilmek için kendine göre bir kılıf uyduruyor. İnsanların karakteristik kimliği değişmiş durumda. Kim haklı, kim haksız belli değil.

Dünya bir taraftan “iklim değişiklikleriyle” kabuk değiştirirken bir taraftan da “savaşlarla sarsılıyor.” Dostluğun yerini düşmanlıklar; çiçeklerin ve güzelliklerin yerini bombalar ve katliamlar almış. Kimsenin kimseye “eyvallahı” yok. Varsa yoksa “güç mücadelesi.” Varsa yoksa “refah ve saltanat mücadelesi…”

Dünya hızlı bir şekilde değişiyor ve gelişiyor. Dünya bir yerlere doğru gidiyor ama ne istikamet belli ne de amaç belli. Bir yerlere doğru gidiyoruz ama nereye gittiğimiz belli değil.

Bu değişim ve gelişimle birlikte olaylar aniden, peş peşe ve çok hızlı bir şekilde gelişiyor. Buna karşılık değişim ve gelişmeler karşısında çok hızlı hareket edemeyen ve uygun politikalar üretemeyenlerin her geçen gün işleri daha da zorlaşıyor. Yemede, içmede, eğlencede, dilde ve konuşmada her şey benzeşiyor veya tekleşiyor. Yaşam biçimleri gittikçe aynılaşıyor.

Bunların yanında dünyamız da kendi “dengelenme ve temizlenme” sürecinden geçiyor. Seller, tayfunlar, tsunamiler, depremler, kasırgalar, sıcak hava dalgaları, heyelanlar, kuraklıklar, volkan patlamaları ve başka doğal afetler korkunç bir şekilde yaşanıyor. Bilim insanlarına göre son yıllarda artan doğal afetler nedeniyle yaşanan felaketler, “nükleer savaşlardan” daha tehlikeli duruma geldi.

ABD’de yapılan araştırmalarda dünyanın gidişatını ve doğal afetlerin korkunç boyutlarını enine boyuna tartışıyorlar. Doğal afetlerin ve diğer felaketlerin başında ABD geliyor. CRED tarafından açıklanan rakamlara göre son on yıl içerisinde dünya genelinde yaşanan 3 bin 852 doğal afet sonucu 780 binin üzerinde insan yaşamını yitirdi. Söz konusu doğal afetlerden etkilenenlerin sayısının ise 2 milyarı geçtiği, maddi kayıpların ise en az 960 milyar ABD doları tutarında olduğu ifade ediliyor.

Sıcak hava dalgaları, ABD’de yaşayanlar arasında en çok ölüme neden olan doğal afet sonucu ortaya çıkmış. Geçmişteki sıcak hava dalgaları nedeniyle 10 bin kişinin öldüğü hesaplanıyor. Küresel ısınmayla şehirler daha sıcak bir hâle geldikçe yazın elektrik sistemi, klima kullanımından dolayı oluşan yüklenmeleri kaldıramıyor. Bu da yaşlı nüfusun “erken hasadı” anlamına gelen ölüm riskini artırıyor.

Çin’in Sincan bölgesinde 2008 yılında meydana gelen depremde 87 bin 476 kişi hayatını kaybetti. 2008 yılında Myanmar’da yaşanan Nergiz kasırgası 138 bin 366 can aldı. 2005 Pakistan depreminde 73 bin 338 kişi yaşamını yitirdi. Son 30 yılda tayfun, siklon ve kasırga gibi hava olaylarının arttığını söyleyen uzmanlara göre torunlarımızın daha tehlikeli bir dünyada yaşayacağı bir gerçek.

Dünya’nın daha da ısınacağı söyleniyor. 2003 yazında Avrupa genelinde 15 bin kişi sıcaktan ölmüş. Bazı ülkelerde nehirler taşacak, bu yaz Avrupa’nın doğusunda yaşananlara benzer bir şekilde sel suları hâkim olacak. Britanya Meteoroloji Merkezi’nin bir modeline göreyse 100 yıl içinde Amazonlar ölecek, kutuplardaki buzlar tamamen eriyecek. 2004 yılında Hint Okyanusu’nda yaşanan ve birçok Asya ülkesini vuran tsunami, söz konusu dönemde en fazla can kaybına yol açan doğal afet olarak kayıtlara geçti. Tsunami sonucu 226 bin 408 kişi yaşamını yitirdi.

Son dönemlerde ülkemizde de büyük felaketler yaşanıyor. Bunlar organize olduğu kadar, doğal afet şeklinde de olabiliyor. Karadeniz’de yaşanan sel felaketleri, tamamıyla doğal afetlerin bir sonucudur. Ege Bölgesi’ndeki yangınların doğal mı yoksa sabotaj mı oldukları ise kesin belli değil. Koronavirüs olayı başlı başına dünyanın başına bir bela…

Şunu kesin biliyoruz: Doğal veya sabotaj olayları “sebep-sonuç” ilişkilerine göre gerçekleşiyor. Hiçbir şey boşuna değildir; hepsinin bir karşılığı, bir nedeni vardır.

Şimdi soruyoruz: Dünya nereye doğru gidiyor? Yoksa gezegenimizin sonu mu geliyor?

Mustafa K. TOPALOĞLU
Araştırmacı-Eğitimci