Tarihin Karanlık Sayfası: 1821 Mora İsyanı ve Tripoliçe Katliamı

Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkan coğrafyasındaki en acı kırılma noktalarından biri olan 1821 Mora İsyanı, üzerinden geçen iki asra rağmen tarihçilerin mercek altına almaya devam ettiği bir konu olmaya devam ediyor. Özellikle dönemin tanıklıkları ve İngiliz tarihçi Walter Alison Phillips’in çalışmaları, bölgede yaşananların sadece bir bağımsızlık mücadelesinden ziyade, sistematik bir sivil tasfiye olduğunu gözler önüne seriyor.

Tarafsız Bir İngiliz Tarihçinin Gözlemleri

İngiliz tarihçi Walter Alison Phillips, 1897 yılında yayımlanan The War of Greek Independence, 1821 to 1833 adlı eserinde, 1821 Mora İsyanı ve özellikle Tripoliçe’de yaşananları bir bağımsızlık savaşından ziyade, savunmasız bir nüfusun maruz kaldığı ağır bir vahşet olarak tasvir etmiştir. Phillips, Tripoliçe şehrinin isyancıların eline geçmesinden sonra üç gün boyunca yaşananları, hiçbir ayrım gözetmeksizin gerçekleştirilen bir katliam süreci olarak tanımlar.

Tripoliçe’de Sistematik Vahşet

Eserinde, şehrin fethinden sonra yaşananları “vahşi bir çetenin şehvet ve zulmüne terk edilen bir yer” olarak betimleyen tarihçi, yaşlı, genç, kadın veya çocuk demeden sivil Müslüman halkın sistematik bir şekilde öldürülmesine dikkat çeker. Özellikle Yunan komutan Teodor Kolokotronis’in hatıralarına dayanarak sunduğu detaylar, yaşananların boyutunu gözler önüne serer. Phillips, Kolokotronis’in şehre girdiğinde atının nallarının yere değmediğini, çünkü şehrin kapısından kaleye kadar olan mesafenin tamamen cesetlerle dolu olduğunu anlattığını aktarır.

Balkan Tarihinde Bir Kırılma Noktası

Phillips’in bu ifadeleri, dönemin olaylarını tarafsız bir İngiliz tarihçi perspektifiyle ele alarak, yaşananların bir “bağımsızlık mücadelesi” anlatısının ötesinde, sivil halka yönelik gerçekleştirilen büyük bir yıkım olduğunu belgeler niteliktedir. Onun bu çalışması, William St. Clair gibi daha sonraki dönem tarihçilerinin de sıkça atıfta bulunduğu, Mora’daki Müslüman Türk varlığının nasıl ortadan kaldırıldığını vurgulayan temel kaynaklardan biri olarak kabul edilmektedir.

Akademik çevreler, Osmanlı arşivlerindeki belgelerin de desteklediği bu süreçte, bölgedeki Türk kimliğinin izlerinin silinmesi amacıyla uygulanan sistematik mezalimin, Balkan tarihinin en trajik ve üzerine daha fazla araştırma yapılması gereken konularından biri olduğunu belirtiyor.

Hasbahçe Gazetesi / Haber Merkezi

Tweetle

Paylaş

0 Paylaşımlar