Tarikatlarda Lider Kültü ve Şirk Tehlikesi

İslami tasavvuf geleneği, kalbi arındırma ve Allah’a yakınlaşma çabasına dayanırken, bazı tarikat çevrelerinde gözlemlenen aşırı davranışlar, bu asil amacın sapmasına neden olmaktadır. Şeyh veya mürşit figürünün aşırı derecede yüceltilmesi, sadece secde ettirme veya el öptürme gibi itikadi sınırları ihlal eden uygulamalarla kalmamakta; aynı zamanda liderin kullandığı nesnelerin dahi kutsanmasına varan çarpık bir kültürel sapmayı beraberinde getirmektedir. Bu yapıların, müritlerinin cübbe öpmelerine, önlerinde secde etmelerine göz yumması yetmezmiş gibi, mürşidin terini sildiği bir mendili, peçeteyi veya sümüklü mendilini dahi adeta bir kutsal emanet gibi alma yarışına girmeleri, saf inanç açısından son derece tehlikeli bir durumdur.

Öncelikle, bir insanın önünde secde edilmesi, İslam inancının temeli olan Tevhid ilkesinin en açık ihlalidir. Secde, kulluğun en yüce göstergesi olup, sadece ve sadece Yüce Allah’a mahsustur.

İster “hürmet secdesi” ister “küçük secde” olarak adlandırılsın, Allah’tan başkasına eğilmek, O’na ortak koşma (şirk) tehlikesini barındırır ve İslami literatürde kesinlikle yasaktır. Bir mürşidin, kendisine gösterilen bu tür bir aşırılığa izin vermesi veya bunu teşvik etmesi, kendi manevi yetkisini aşarak, kendisine Allah’a ait bir makam atfetme yanılgısına düşmesine neden olabilir. Bu tür bir uygulama, şeyhi adeta bir putlaştırarak, müritlerin ibadet ve bağlılıklarını doğrudan Allah’tan alıp bir beşere yönlendirmesi gibi tehlikeli sonuçlar doğurur.

Benzer şekilde, mürşidin elini, eteğini veya cübbesini sürekli öpmeyi bir biat, bir sadakat nişanesi ya da bir ibadet şekli gibi algılamak da tasavvufun ruhundan uzaktır.

Geleneksel olarak büyüklerin elini öpme bir saygı gösterisi olsa da, bu tür eylemleri bir zorunluluk, bir ritüel ve manevi bir gereklilik haline getirmek, şekilciliğin ruha galip gelmesidir. Gerçek mürşidin görevi, müridi nefsani arzulardan temizlemek ve onu Allah’ın rızasına yönlendirmektir; kendi şahsına yönelik bu tür abartılı hürmetlerle nefsinin tatmin olmasına izin vermek değil. Hz. Peygamber (s.a.v.) dahi, kendisine aşırı saygı gösterilmesini yasaklamışken, manevi önderlerin tevazu yerine kibir ve kutsanmışlık makamına talip olması kabul edilemez bir durumdur. Müritlerin bu davranışları, kalpteki samimi bağlılığı dışsal ve gösterişçi eylemlere indirgeyerek, manevi gelişimi durdurur.

Bu bağlamda, bu tür yapıların mürşitlerinin terini sildiği mendil, peçete ya da sümüklü mendil gibi kişisel atıkları dahi müritlerince talep etmeleri, korumaları ve bunlara kutsallık atfetmeleri, din dışı bir sapmadır. Bu tür davranışlar, manevi rehberlikten ziyade, liderin biyolojik varlığına ve kullandığı basit eşyalara mistik bir güç atfetme saplantısını gösterir. Kutsallık, bir beşerin atığında değil, yalnızca Allah’ın Kelamı’nda ve Peygamber’in (s.a.v.) sahih Sünneti’ndedir. Liderin bu tür nesnelerin takdis edilmesine göz yumması, şahsına yönelik kültü adeta bir tapınma düzeyine taşır.

Manevi Aşırılıklar Karşısında Dikkatli Olun

Kıymetli Okurlarımız,

Manevi hayatın rehberleri olması gereken bu tür yapılarda görülen, dinin temel ilkeleriyle çelişen uygulamalar, inanç sağlığımız için ciddi bir tehlikedir. Bu durum karşısında her birimizin uyanık olması ve inancımızın sınırlarını koruması gerekmektedir. Tevhid ilkesi, kulluğun sadece Allah’a yapılmasını emreder. Bir liderin size Allah’tan başkasına secde ettirmesi, el öptürmesi veya kirli/kullanılmış eşyalarını kutsatması, onun rehberlik vasfını yitirdiğinin en açık göstergesidir. İnancınızı sağlam temellere oturtmak için Kur’an ve Sünnet’e dönün. Manevi önderlere duyulan saygının, asla onları kutsallaştırmaya veya Allah’a ortak koşmaya (şirke) götürecek eylemlere dönüşmesine izin vermeyin.

Unutulmamalıdır ki, size yolu gösteren, sizi Allah’a çağıran rehberlere hürmet edin, ancak kulluk sadece Allah’a aittir. İnancımızın safiyetini korumak, hepimizin ortak sorumluluğudur.

Vesselam.

Ayetullah COŞKUN

Tweetle

Paylaş

0 Paylaşımlar