TÜRK DÜNYASINDA TARİHİ ADIM: 34 HARFLİ ORTAK TÜRK ALFABESİNDE UZLAŞI SAĞLANDI!

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) üyesi ülkeler, Türk dillerindeki dil birliğini ve kültürel bağları güçlendirecek tarihi bir karara imza attı: Toplam 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi önerisi üzerinde uzlaşı sağlandı.

Türk Dünyası Ortak Alfabe Komisyonu’nun Bakü’de gerçekleşen toplantıları sonucunda mutabık kalınan bu yeni alfabe, Türk dünyasındaki farklı lehçeler ve ses ihtiyaçları göz önünde bulundurularak tasarlandı. Türk dillerinde bulunan farklı fonemleri (ses birimlerini) temsil eden her bir harf ile, diller arasındaki karşılıklı anlaşılabilirliğin ve işbirliğinin artırılması hedefleniyor.

Türkiye’de Kullanılmayan 5 Özel Harf Dikkat Çekiyor

34 harfli ortak alfabede, Türkiye Türkçesinin mevcut alfabesinde yer almayan 5 özel harf bulunuyor. Bu harfler, Türk dillerinin zengin ses yapısını ve fonetik çeşitliliğini yansıtıyor.

Harf	Telaffuz	Açıklama
Ä	/æ/ (açık e sesi)	Azerbaycan Türkçesinde ve diğer bazı Türk dillerinde bulunan “açık e” sesini temsil eder.
Ň	/ŋ/ (geniz n’si)	Türkçe’de genizden gelen “n” sesine benzeyen bu fonem, Kazakça ve Kırgızca gibi dillerde yaygın olarak kullanılır.
Ŭ	/ʊ/ (uwo)	Türkmenistan Türkçesi gibi bazı dillerdeki kısa ya da farklı bir “u” sesini temsil eder (Bazı kaynaklarda ‘Ü’ harfinin üzerindeki yaylı ‘U’ harfi U şeklinde de yer alabilmektedir).
Q	/kû/ (kalın k)	Arapça kökenli kelimelerde bulunan ve gırtlaktan gelen “kalın k” sesini temsil eder.
X	/eks/ (hırıltılı h)	Kalın ve hırıltılı bir “h” sesini temsil eder, Azerbaycan Türkçesindeki bazı kelimelerde bulunur.

Hedef: Dil Birliği ve Kültürel Bütünleşme

Ortak Türk Alfabesi, Türk halkları arasında dilsel birliği sağlamanın yanı sıra kültürel bağları derinleştirmeyi ve ortak dil mirasını korumayı amaçlıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da “tarihi bir adım” olarak nitelendirdiği bu projenin, üye ve gözlemci ülkelerde gerekli dönüşümlerin tamamlanarak kademeli bir geçişle hayata geçirilmesi bekleniyor.

Alfabe üzerinde uzlaşmaya varan ülkeler arasında Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) yer alıyor. Alfabenin 2026 yılında kullanılmaya başlanması öngörülüyor.

Bu tarihi karar, 1990’lı yıllarda başlayan ortak alfabe çalışmalarının somut bir sonucu olarak Türk dünyasında yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.

Hasbahçe Gazetesi Özel Haber

Tweetle

Paylaş

0 Paylaşımlar