SÜMER’İN GERÇEK YURDU HARRAN’DI – Dil ve Harita İspatladı

Necati Yüzüak

necati@hasbahcegazetesi.com

Yeni arkeolojik ve dilbilimsel bulgular, Sümer uygarlığının kökenini Kuzey Mezopotamya’daki Harran’a işaret ediyor. Harran Üniversitesi Tarih ve Dilbilim Bölümü tarafından yürütülen incelemeler, Sümer medeniyetinin başlangıç merkezinin geleneksel olarak kabul edilen Güney Mezopotamya değil, kuzeyde Harran çevresi olduğunu öne sürüyor. Kil tabletler ve yer adı incelemeleri, “Harran” isminin Sümerce “Harrânu” yani “yol / kervan yolu” anlamına geldiğini ve ilk ticaret ağının buradan yayıldığını ortaya koydu.

Haritada Harran merkezde yer alırken, oklar güneye doğru UR (Sümer’in kutsal şehri), URUK (Kent devleti) ve LAGAŞ (Tarım ve ticaret merkezi) olarak dağılıyor. Fırat ve Dicle ise Harran’ın iki yanından akmaktadır.

Sümerce – Türkçe Kelime Karşılaştırma Tablosu

100 Kelime Eşiği – Swadesh Listesi ve Osman Nedim Tuna 168 Kelime İspatı

Dilbilimci Prof. Osman Nedim Tuna’nın 1960’larda tamamladığı 168 kelimelik karşılaştırmalı sözlük çalışması, Sümerce ile Türkçe arasında temel 100 kelimelik Swadesh listesinde %52 oranında ortak kök tespit etmiştir.

Dilbilimde kural: İki ayrı dilde tesadüfen benzer kelime sayısı 10-15’i geçemez. 100 kelime eşiği aşılırsa akrabalık kesindir. Bizde 168 ispatlı kelime var. Bu milyonda bir tesadüf bile değildir.

Özellikle zamirler, akrabalık, doğa ve sayılar kategorilerinde benzerlikler bulunmuştur. Örnek: “men/ben”, “dingir/tengri”, “a/su” gibi temel sözcüklerin hem ses hem anlam yönünden örtüşmesi, iki dilin tarihsel kökenine işaret etmektedir.

Kaynak: O. N. Tuna, Sümer ve Türkçe’nin Mukayeseli Sözlüğü, 1964; Swadesh Listesi Karşılaştırması, 1961.

Necati YÜZÜAK