Dijital Dünyada “Fransız İhtilali”: 15 Yaş Altına Sosyal Medya Yasağı Yolda

Adnan KESİK

adnankesik1966@gmail.com

Dünya genelinde yükselen “çocukları dijital platformlardan koruma” akımı, Avrupa’da Fransa ile yeni bir boyuta taşınıyor. Avustralya’nın ardından Fransa da çocukların sosyal medya kullanımına yönelik en sert düzenlemelerden birini hayata geçirmeye hazırlanıyor.

Dijital dünyanın sınır tanımayan yapısı, devletlerin “koruma kalkanı” hamleleriyle daralıyor. Fransa hükümeti, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimini kısıtlayan yasa taslağıyla, dijital alanda devrim niteliğinde bir adım atıyor. Bu hamle, sosyal medyanın bir “kamusal alan” olarak fiziksel dünya kadar sıkı denetlenmesi gerektiği mesajını veriyor.

Küresel Bir Akımın Avrupa Ayağı

Çocukları algoritmaların ve denetimsiz içeriklerin etkisinden koruma çabası sadece Fransa ile sınırlı değil. Paris yönetimi, aslında küresel bir dalganın en güçlü Avrupa temsilcisi konumunda:

Avustralya: 16 yaş sınırı ile dünyadaki en sert yasağı başlatan ülke oldu.

ABD: Birçok eyalet ebeveyn onayı ve kullanım kısıtlamaları için kendi yasalarını hazırlıyor.

Birleşik Krallık: Yasak yerine “Çevrimiçi Güvenlik Yasası” ile içerik denetimi ve algoritma kontrolüne odaklanıyor.

Fransa’nın Modeli Neden Farklı?

Fransa, diğer ülkelerin aksine daha keskin ve çok katmanlı bir strateji izliyor. Yasa tasarısı sadece bir yaş sınırı getirmekle kalmıyor; aynı zamanda okullarda cep telefonu kullanımını tamamen yasaklayarak süreci destekliyor. Bu modelde sorumluluk tamamen platformlara yüklenirken, yaş doğrulama sistemlerinin yetersizliği durumunda ağır yaptırımlar öngörülüyor.

AB ve Fransa Karşı Karşıya mı?

Avrupa Birliği genelinde Dijital Hizmetler Yasası (DSA) ile platformlar üzerinde bir denetim kurulmuş olsa da, AB yönetimi doğrudan “yasaklama” modeline şimdiye kadar temkinli yaklaştı. Fransa’nın bu bireysel çıkışı, AB’nin dijital politikalarını esnetmesi veya yeni standartlar belirlemesi konusunda bir baskı unsuru oluşturabilir.

Sosyal Medya Şirketleri İçin Yolun Sonu mu?

Uluslararası gözlemciler, devletlerin bu sert tutumunun temel nedeninin şirketlerin özdenetim konusundaki başarısızlığı olduğunu vurguluyor. Yıllardır süregelen “kendi kendilerini denetlesinler” yaklaşımı yerini, devletlerin doğrudan müdahale ettiği yasal zorunluluklara bırakıyor.

Fransa’nın bu adımı, dijital çağda çocukların “üstün yararının” ticari kaygıların önüne geçtiği yeni bir dönemin habercisi. Paris’in başarısı, Avrupa’daki diğer başkentleri de benzer yasakları uygulamaya teşvik edebilir.

Adnan KESİK