İNSANI UNUTAN BÜROKRASİNİN YİTİĞİ: HİÇLİK MAKAMI

İdris Şekerci

idrissekerci@hasbahcegazetesi.com

İnsanlar “idare” ile, kurumlar ise mevzuat ile yönetilir. Mevzuat yönetimin kabuğu, idare sanatı ise özüdür. Deneyimli bir İlçe Milli Eğitim Müdürü, “Yönetimin ilk kuralı idare etmektir,” demişti. “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” sözünün bir anlamı da bu değil midir?

Mevzuat, insana hizmet amacıyla oluşturulan kurumların sevk ve idaresi için bir gerekliliktir; ancak idare sanatı tam burada devreye girer. İyi yöneticilik, mevzuatın labirentlerinde kaybolmadan, ihtiyaçlara öncelik veren kararlar alabilmektir. Bu ise hata yapma kaygısını doğru yönetebilecek bir risk alma yeteneği gerektirir.

Bir şarkıda denildiği gibi: “Onun arabası var, güzel mi güzel; şoförü de var, özel mi özel; bastı mı gaza, gider mi gider; maalesef ruhu yok, onun için şansı yok.” İnsanı merkeze alan lider ile mevzuatı merkeze alan yönetici arasındaki farkı anlamak için bu sözler çok manidar değil mi?

Bürokrasi; yönetimin özü olan “insan memnuniyetini”, kurumun kabuk kısmı olan “büro işlerine” feda etmiştir. Latince kökeniyle “masaların egemenliği” anlamına gelen bürokrasinin sonu; Şeyh Edebali’nin “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın” sözünün aksine, bir eski Türkiye geleneği olan “devlet için insan” anlayışına hapsolmaktır.

Bir yönetici, Şeyh Edebali’nin sözünü düstur edinerek göreve başladığında, önce “hiçlik makamı”nı anlamalıdır. Nasreddin Hoca’nın bir fıkrasında dendiği gibi:

– “Kimsin?”,

– “Mutasarrıf.”

– “Sonra ne olacaksın?”

– “Vali.”

– “Daha sonra?”

– “Vezir.”

– “Peki ya dahası?”

– “Sadrazam.”

– “Ondan sonra?”

– “Hiç.”

Hoca tebessüm ederek der ki: “Ben şimdiden senin en son geleceğin makamdayım.”

İnsanları birer dosyadan ibaret gören bürokratik yaklaşım belki düzen sağlar ama insanı göz ardı eder. Unutulmamalıdır ki; insanı yaşatacak yöneticilik vasfının ilk dersi, hangi makama gelinirse gelinsin, “hiçlik makamı”nı serlevha ederek vazifeye başlamaktır.

İdris ŞEKERCİ