PARAMİLİTER İSTİHBARAT ve ASİMETRİK SAVAŞLARIN ANATOMİSİ

Ertürk ERYILMAZ

erturkeryilmaz01@gmail.com

Devletlerin iki yüzü vardır. Bunlardan bir tanesi halka her daim görünürdür. Kamu düzeni, güvenlik, diplomasi ve askeri güç gibi somut yapılar bu yüze aittir. Ancak her devletin bir de gözlerden uzak, derinlerde işleyen karanlık bir yüzü vardır. Tarih bize bu karanlık yüzün süreci en çok etkileyen olarak göz önüne sermiştir. Gölgelerde de ki bu cephede yürütülen asimetrik stratejinin başarısını defalarca göstermiş olduğunu da bilmekteyiz. İşte o gölgelerin içindeki en sert yöntemlerden biri de paramiliter istihbarat sistemidir. Peki, bu yapı nedir?  Türkiye bu görünmez savaşta hangi noktada durmaktadır?

PARAMİLİTER İSTİHBARAT? GÖLGELERİN ASKERLERİ…

Paramiliter istihbarat, resmi ordudan bağımsız fakat askeri disiplinle çalışan, devletlerin “inkâr edilebilir operasyonlarında” kullanılan gizli yapılara verilen adıdır. Terör örgütleri, milis güçler, organize suç ağları veya sivil-dini görünümlü hücreler… Hepsinin ortak yanı, devletlerin kendilerine doğrudan bağlanamayacağı operasyonları sahada yürütmesidir. Bu yapılar dünya genelinde beş ana kategoriye ayrılır:

1. Stay-Behind/Gladio Hücreleri: Soğuk Savaş döneminde NATO ülkelerinde Sovyet işgaline karşı kurulan, ancak zamanla iç politikada kullanılan gizli ağlara dönüşen hücreler.

2. Kontrgerilla ve Derin Devlet Mekanizmaları: Provokasyon, suikast ve toplumsal manipülasyon araçlarıyla bilinen en derin yapıdır.

3. Ölüm Mangaları: Latin Amerika’dan Orta Doğu’ya kadar uzanan, yüksek etkili infaz timleri.

4. Gayrinizami Harp Unsurları: Sivil görünümlü sabotaj timleri ve özel operasyon unsurları olarak bilinir.

5. Özel Askerî Şirketler: Wagner, Blackwater gibi modern paralı ordular.

Modern çağda bu yapıların ortak stratejisi aynı sistematik mantığa dönüşmüştür. Bölgesel kaosu yönlendirerek, görünmez operasyonları yürüten ve taşeron örgütlerle çalışan asimetrik bir savaş sistemi oluşturmaktır. Oluşan sistemin en derin izlerini ülkemiz ve bölgemizde görmekteyiz.

BÖLGEMİZDE PARAMİLİTER YAPILARIN DÖNÜŞÜMÜ

Ortadoğu başta olmak üzere birçok bölgede bu tarz yapılanmalar oluşturulmuştur. Genelde ABD ve NATO yapısı olan bu asimetrik savaş stratejisinde dünyanın birçok yerinde önümüze serdiği sahnelere denk gelmekteyiz. Latin Amerika’da bir kartelde, Asya’da ticaret pazarında, Afrika’da hem ticari hem silahlı milislerde ve Ortadoğu da ise taşeron terör örgütlenmeleri ile ilerlemektedir. Bizleri şuan en merkezde ilgilendiren konu bölgemizdeki asimetrik işleyiştedir. Ülkemizin bu konuda merkezi olarak tespit ve mücadele sistemlerini geliştirdiği bazı yapılanmalar şunlardır;

PKK, Suriye El muhaberatı ile reysen başlayan ardından Yunanistan en sonunda ABD, Avrupa, İran ve Irak dengeleri arasında hareket eden hibrit paramiliter istihbarat aracına dönüşmüştür. Şuan ki süreçte bu ilerlemelere dur deme çalışmaları sürmektedir.

IŞİD veyahut DAEŞ, dijital radikalleşme, propaganda ve istihbarat devşirme kapasitesiyle modern paramiliter istihbaratın tipik bir örneği olarak doğmuştur. Kültürel benliğini yitiren gençleri dini argümanlarla manipüle ederek kendi faaliyetlerinde aktif rol üstlendirilmiştir.

Lübnan Hizbullahı, İran istihbaratının bölgesel uzantısı olarak paralel bir devlet modeli kurmuştur. Lübnan merkezli Filistin direniş adı altında ülkede başlattığı sistem ilerleyen dönemde kendi paramiliter sisteminden devşirerek bir devlet algoritması geliştirmiştir.

FETÖ, bunların arasında en önemli araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Asimetrik savaş sisteminde çalışma tarzı ile sızıntı yapan terör örgütü profilidir. ABD’nin yeşil kuşak projesi ile  Modern çağın en sofistike paramiliter örgütünü oluşturmuşlardır. Klasik terör örgütü kalıplarına sığmaz bir sistem oluşturarak devlet ve devletlerin sistemine sızarak sadece bir devleti değil bölgesel bir paramiliter istihbarat ağı kurmuştur. Silahlı bir gerilla örgütü sisteminde olmayan bu yapı, devlet içine sızan bir işgal gücüdür. Dini bir cemaat görünümü altında, küresel istihbaratın en sofistike araçlarından birini oluşturmuştur. Bunu detaylıca incelersek olası tehdit durumunu göz önünde serilmiştir. Asimetrik savaş alanında bu yapılanmayı incelersek doğru bir mücadele metodu ortaya çıkacaktır. Bu yapılanmanın en temel özellikleri, çok katmanlı hücre yapılanması ile sistemli şekilde stratejik devlet kurumlarına 40 yıllık sızma operasyonu oluşturan, Paralel devlet kurma projesi kapsamında küresel istihbarat ağları (ABD, Avrupa, Afrika) ile kurduğu bağların bölgesel ve ülke temelinde bilgi sızması oluşturan. Modern iletişim ve kripto haberleşme teknikleri ile psikolojik harp, medya manipülasyonu ve sonucunda 15 Temmuz silahlı kalkışması ile nihai hedef noktasına belirten bir sistem ağı görmekteyiz. Yapılan kalkış ve oluşan tehdit ile şunu öğrenmiş olduk;

Klasik terörle mücadele yöntemlerinin bu tarz asimetrik savaş modelinde başarısız kaldığını görmekteyiz. Bu nedenle, doğru mücadele metodu geliştirme zorunluluğunda olduğumuz aşikârdır. Bu yeni sistemde stratejik olarak istihbarat, savunma, hukuk ve diplomasi ayaklarını senkronize eden “Entegre Asimetrik Savunma Doktrini” ile mücadele mümkün olacaktır. Bu doktrin tehdidin çok katmanlı doğasını kavrayarak, sadece mevcut hücreleri temizlemeyi değil, yapının yeniden sızma kapasitesini kalıcı olarak kırmayı hedeflemelidir. Ancak bu bütüncül stratejik yaklaşımla, benzer paramiliter istihbarat ağlarının gelecekteki olası tehditlerine karşı da direnç kazanım sağlayacaktır.

DİP NOT: PEKİ TÜRKİYE’NİN SESSİZ MÜCADELESİ VAR MIYDI?

Türkiye, bu yarım yüzyılı aşkın süredir PKK’dan FETÖ’ye, IŞİD’den Hizbullah’a kadar uzanan geniş bir paramiliter istihbarat zinciriyle mücadele etmektedir. Bu mücadelede, Türkiye’nin kendi asimetrik birimleri olduğu iddiaları da gündeme gelmişse de gerçek şu ki, Türkiye asimetrik savaşların coğrafik stratejisinde merkezinde olduğu için, tehdidin doğasına uygun karşılıklar üretmek zorunda kalmıştır.

GÜNÜMÜZDE BU TARZ SALDIRILARI NERELERDE GÖRMEKTEYİZ?

Günümüze gelirsek paramiliter istihbarat yalnızca sahada değildir. Dijital gölgelerde yürütülmekte ve yeni nesil yöntemler ile sosyal medya manipülasyonu, bot orduları, deepfake operasyonları, kripto finansman ağları, drone ve sinyal istihbaratı ile veri temelli sızıntı çalışmaları yaparak psikolojik harp halinde strateji geliştirmiştir. Artık milisler sokakta değiller. Veri akışının içinde, algoritmaların karanlık koridorlarında dolaşan hacker adı altında siber ordulardır.

Unutmamalıyız! Asimetrik savaşın geleceğinde gölgeleri en iyi okuyan en doğru stratejiyi işleyen devletler kazanacaktır.

Ertürk ERYILMAZ