KETZER

Necati Yüzüak

necati@hasbahcegazetesi.com

Tarihteki yolculuklar ile dil üzerine yapılan yolculuklar, insanı bambaşka bir boyuta taşıyor. Örneğin bugün birçok konuda semantik üzerine çalışma yaparken; basit bir kelimenin, aslında çok daha farklı bir boyuta evrilmesi demek olduğunu yaşayarak ve okuyarak öğrenmeye başladım. “KETZER” de böyle bir kelime.

Uzun zamandır aklımın ermediği veya anlamlandıramadığım bir husus vardı: Tarihteki Hazar Türkleri ne oldu da bir anda yok oldu veya birden esamesi okunmaz oldu? Hazar çalışmaları yaparken bu konuda çok düşündüm fakat bir sonuç elde edememiştim.

Hazar Devleti’nin kurucu beyleri ve asilzadeleri; Kağan Attila’nın otağından çıkma ve eğitimlerini bizzat Attila’dan alan bir Türk boyu idi. Yani Kuman-Kıpçak Türkleriydiler. Attila sonrası büyük bir imparatorluk kurdular. O günkü dünya siyasetinde Bizans Hristiyanlığın, Araplar ise İslam’ın bayraktarlığını yapmaktaydı. Daha önceki Hazar yazılarımda belirttiğim gibi, Hazar aristokrasisi Musevi inancında karar kıldı.

Tahminen 300 yıl süren çok güçlü bir idare sürecinde; Hazar Denizi ve yukarı Kafkasya’dan Orta Rusya ve Kiev’e, oradan Orta Avrupa içlerine kadar sınırları olan bu devletin yıkılışından sonra, Orta ve Batı Avrupa’da kalan Hazar Türklerinin hazin öyküsü başlar.

Roma, Attila karşısında yaşadığı maddi ve manevi ezikliğin acısını; Avrupa’da kalan Hazar tebaası Kuman-Kıpçaklardan çıkarmak için gayriinsani metodlar kullanarak bir süreç başlatır. Engizisyon kararları sonrası kızıl saçlı kadın ve erkekler topluca “KETZER” yani “kafir” denilerek yakılmaya başlanır.

Oysa KETZER kelimesi, dil bilgisi yönünden şöyle okunmalıdır: Kazer/HAZAR kelimesinden türetilerek Almancada “kafir” manasına gelen “Ketzer” kelimesi ortaya çıkmıştır. Tabii bu zulmün sınırları o kadar korkunçtur ki; Tanrı vergisi olarak insanın derisi ve saçları kızıl veya sarı ise ne yapabilir ki?

Hazar Türklerinin hazin hikayesi tam burada başlıyor. Sonrasında olabildiğince yer altına girme girişimleri sonucu kilise bunlara yeni adlar takar: “Bunlar yılandır” der; “ejderhadır” der. Velhasıl Musevi inancına sahip Hazar Türkleri ile Sefarad Yahudileri, Roma kilisesinin kararları sonucunda işkencelere ve diri diri yakılmaya birlikte maruz kalırlar.

Bu sebeple bir anda tarih sahnesinden çekilme yolunu seçerler. Bu, çok haklı bir seçimdir. Ama bunu asla unutmazlar. Bugün amblemi kızıl olanlar, bu yüzlerce yıllık işkence ve acının tezahürüdür.

Yani demem o ki; bir kelimenin peşinden giderek çok hazin bir noktaya vardım. Ben derim ki, kimsenin yaptığı yanına kâr kalmaz. Yüce Allah (c.c.), insanın bir yanıyla da olsa geçmişi araştırmasını ve düşünmesini istemektedir. Öyle olmasa Kur’an-ı Kerim’de geçmiş kıssaları niye anlatsın?

İnsan ancak geçmişi üzerinden alacağı dersler ile geleceği inşa edebilir. Bu da akıl, felsefe ve bilim ile mümkün olur.

“Ketzer” adı ile acı ve hüzün dolu tüm Hazarlara selam olsun.

Unutturmamak adına ben görevimi yaptım.

Necati YÜZÜAK