Kültürel İnkar: Sessiz Bir İntihar

Ayetullah Coşkun

ayetullahcoskun@hasbahcegazetesi.com

Bir toplumun kimliğini oluşturan, onu diğerlerinden ayıran ve kuşaktan kuşağa aktarılan en değerli mirası kültürdür. Bu miras, dilinden mimarisine, sanatından geleneklerine, inançlarından yaşam biçimine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Ancak, ne yazık ki tarih boyunca, bu paha biçilmez değerin yok sayıldığı, görmezden gelindiği veya kasıtlı olarak inkar edildiği durumlar olmuştur. Kültürel inkar, başlangıçta masum bir tercih gibi görünen, ancak sonu kültürel intiharla sonuçlanan sessiz ve sinsi bir süreçtir.

Kültürel İnkarın Başlangıcı

Kültürel intihar, ani bir yok oluşla değil, genellikle kademeli bir erozyonla başlar. Bu erozyonun ilk adımı, kendi kültürüne yönelik bir yabancılaşma ve değersizleştirmedir. Kendi geleneklerinin, dilinin veya sanatının “geri kalmış” veya “çağdışı” olduğu düşüncesi, bu süreci tetikleyebilir. Dışarıdan gelen, genellikle daha baskın veya popüler olan kültürlerin etkisiyle, kendi kültürel pratiklerini terk etmeye başlar. Bu, halk müziğinin yerini popüler yabancı şarkılara bırakması, geleneksel el sanatlarının unutulması veya günlük konuşmada kendi diline ait kelimelerin giderek daha az kullanılması gibi somut örneklerle kendini gösterir.

Bu aşamada toplum, kendi köklerini bir yük olarak görmeye başlar. Başkalarının kültürüne hayranlık duyarken, kendininkini küçümser hale gelir. Bu durum, bir toplumun aynaya baktığında kendisini değil, başka birini görmeye başlamasına benzetilebilir. Bu görme bozukluğu, kimlik bunalımına ve özgüven kaybına yol açar.

Kültürel İntihara Giden Yol

Kültürel inkar, giderek daha tehlikeli bir hal alır. Yabancılaşma, zamanla benimsemeye dönüşür. Toplum, kendi kültürel değerlerini korumak yerine, popüler olanı veya dışarıdan geleni tamamen benimser. Bu, sadece giyim tarzı veya müzik tercihleriyle sınırlı kalmaz; düşünce biçimlerini, ahlaki değerleri ve hatta toplumsal yapıları bile etkiler. Kendi dilini yeterli görmeyip yabancı bir dili ana dil gibi konuşmaya başlamak, kendi mimarisini terk edip küresel standartlarda binalar dikmek bu sürecin dramatik sonuçlarındandır.

Bu noktada, toplum kendi kültürel belleğini silmeye başlar. Geçmişiyle bağlarını koparır, nesiller arası bilgi aktarımı zayıflar ve nihayetinde yok olur. Halk hikayeleri, atasözleri, geleneksel ritüeller ve hatta yemek tarifleri bile unutulur. Bir zamanlar toplumu bir arada tutan ortak değerler, anlamını yitirir ve geriye sadece bir boşluk kalır. İşte bu boşluk, kültürel intiharın son aşamasıdır.

Kimliksiz Bir Gelecek

Kültürel intihar, sadece bir kültürün ortadan kalkması değil, aynı zamanda o kültürü taşıyan toplumun da kimliğini yitirmesidir. Kendi köklerinden kopmuş, ortak değerlerini kaybetmiş bir toplum, bir arada durmakta zorlanır. Bireyler, kendilerini bir topluluğun parçası olarak hissetmezler, çünkü o topluluğun artık ayırt edici bir kimliği kalmamıştır. Bir toplumun hafızasını kaybetmesi, bireyin hafızasını kaybetmesine benzer; geçmişi olmayan bir geleceğe doğru sürüklenir.

Bu nedenle, kültürel inkar sadece kişisel bir tercih veya bir medeniyetin değişimi değil, bir toplumun kendi varlığına karşı işlediği sessiz bir suçtur. Bir toplumun gelişmesi, kendini inkar ederek değil, kendi kültürünü koruyarak, onu zenginleştirerek ve çağın gereklerine uyarlayarak mümkündür.

Kültür, bir binanın temeli gibidir; inkar edildiğinde, o binanın ayakta kalması imkansızdır. Kendi kültürünü korumak, bir toplumun geleceğini inşa etmek için atılabilecek en önemli adımdır.

Ayetullah COŞKUN